Aristóteles, Metafísica Γ4 1008b2-1009a5 Revisitado: πάντες ὑπολαμβάνουσιν ἔχειν ἁπλῶς (Apêndice com novo texto, tradução e comentários)
DOI:
https://doi.org/10.11606/issn.1981-9471.v19i1p1-70Palavras-chave:
Aristóteles, principio de no contradicción, llegar a la verdad, argumento ákratosResumo
Neste artigo ofereço uma nova leitura dos argumentos finais da Metafísica Γ4, a partir de uma abordagem cognitiva. Contra uma série de posições diferentes, argumento que a passagem 1008b2-1009a5 fornece argumentos que não estão contidos nas provas anteriores do capítulo. Além disso, procuro mostrar que esses argumentos não são deslocados, mas que, sob essa abordagem, eles se revelam articulados sob o mesmo sujeito relativo aos estados e conteúdos mentais, e também pelo mesmo objetivo: preservar a tese cognitiva com a qual Aristóteles caracteriza o princípio da não contradição em Γ3 1005b11-14.
Dadas as discrepâncias entre os editores do texto e as dificuldades decorrentes da paradoxa textual, revisei mais uma vez os manuscritos J, E e Ab. Os resultados desse exame incluem lições nunca antes observadas, uma das quais (do manuscrito J) melhora, a meu ver, o difícil argumento apresentado entre as linhas 1008b3-10. A parte final deste estudo oferece os resultados do meu exame na forma de um novo texto da passagem inteira, com tradução e comentários.
Downloads
Referências
Barnes, J. (2002) Aristotle Posterior Analytics, Translated with Commentary, Oxford
Bekker, I. (1831) Aristoteles Graece, vol. II, Berlín.
Berti, E. (2017) Aristotele Metafisica con testo originale a fronte. Traduzione, introduzione e note, Bari.
Bonitz, H. (1842) Observationes criticae in Aristotelis libros Metaphysicos, Berlín.
Bonitz, H. (1848) Aristotelis Metaphysica. Recognivit et enarravit. Pars prior, Berlín.
Bonitz, H. (1849) Aristotelis Metaphysica. Recognivit et enarravit. Pars posterior, Berlín.
Burnet, J. (1900-1907) Platonis Opera: Recognovit brevique adnotatione critica instruxit, 5 vols., Oxford.
Bywater, I. (1962) Aristotelis ethica Nicomachea, Oxford.
Cassin, B. y Narcy, M. (1998) La décision du sens. Le livre Gamma de la Métaphysique d’ Aristote, introduction, texte, traduction et commentaire, París.
Charles, D. (2007) “Aristotle’s Weak Akrates: What does her Ignorance Consist in?” en Christopher Bobonich y Pierre Destrée (eds.) Akrasia in Greek Philosophy, From Socrates to Plotinus, Leiden – Boston, 193-214.
De Lacy, P. (1958) “οὐ μᾶλλον and the antecedents of ancient scepticism” en Phronesis 3, 59-71.
Denniston, J. D. (1954) The Greek Particles, Oxford
De Rijk, L. M. (2002) Aristotle, Sematics and Ontology, vol. II, Leiden.
Düring, I. (1943) Aristotle’s De Partibus Animalium: Critical and Literary Commentaries, Gotemburgo (reimp. 1980, New York – London).
Düring, I. (2000) Aristóteles. Exposición e interpretación y de su pensamiento, México
Fazzo, S. (2014) “Editing Aristotle's Metaphysics: why should Harlfinger's stemma be verified?” en Journal of Ancient Philosophy, vol. 8.2, 133-159.
Fazzo, S. (2016) “Aristotle’s Metaphysics. Current Research to Reconcile Two Branches of the Tradition” en Archiv für Geschichte der Philosophie, vol. 98.4, 433–457.
Fazzo, S. (2017) “Lo stemma codicum della Metafisica di Aristotele” en Revue d’Histoire des Textes, v. 12, 35-58.
Fierro, M. A. (2022) Platón. Fedro. Traducción, notas, introducción y comentarios, Buenos Aires.
Hankinson, R. J. (2011) “Avant nous le déluge: Aristotle’s notion of intellectual grasp” en Ben Morison y Katerina Ierodiakonou (eds.) Episteme, etc.: Essays in Honour of Jonathan Barnes, Oxford, 30-58.
Harlfinger (1979) “Zur Überlieferungsgeschichte der Metaphysik” en P. Aubenque (ed.), Études sur la Métaphysique d’Aristote. Actes du VI Symposium Aristotelicum, París, 7-33.
Hayduck, M. (1891) Alexandri Aphrodisiensis in Aristotelis metaphysica commentaria, Commentaria in Aristotelem Graeca I, Berlín.
Jaeger, W. (1957) Aristotelis Metaphysica. Recognovit, breviqve adnotatione critica intrvxit, Oxford.
Jaspers, K. (1977) Psicopatología general, Buenos Aires.
Kirby, J. (2018) The Gamma Paradoxes. An Analysis of the Fourth Book of Aristotle’s Metaphysics, Lanham.
Kirwan, C. (1984) Aristotle’s Metaphysics, Books Γ, Δ, and E. Translated with Notes, Oxford.
Kühn, C. G. (1965) Claudii Galeni opera omnia, vol. 10, Leipzig.
Lee, M. (2010) “Antecedents in early Greek philosophy” en Richard Bett (ed.) The Cambridge Companion to Ancient Scepticism, Cambridge, 13–35.
Liddell, H. G. y Scott, R. (Comp.), Stuart Jones, H. (Rev.), McKenzie, R. (Ass.) (Ninth Ed. 1940 with Rev. Supp. 1996) A Greek-English Lexicon, Oxford.
Lorenz, H. (2006) The Brute Within. Appetitive Desire in Plato and Aristotle, Oxford
Modrak, D. (2001) Aristotle’s Theory of Language and Meaning, Cambridge.
Mombello, E. H. (2023) “Acerca de la edición de Oliver Primavesi del de motu animalium de Aristóteles. (On Oliver Primavesi’s Edition of Aristotle’s De Motu Animalium)” en Méthexis 35, 201-208.
Mutschmann, H. (1912) Sexti Empirici opera, vol. I, Leipzig.
Oppermann, H. (1928-1968) Aristotelis Ἀθηναίων πολιτεία, Leipzig.
Price, A. W. (2006) “Acrasia and Self-control” en Kraut (ed.) The Blackwell Guide to Aristotle’s Nicomachean Ethics, Malden, 234-254.
Priest, G. (2006) Doubt Truth to be a Liar, Oxford.
Primavesi, O. (2012) “Introduction: The Transmission of the Text and the Riddle of the Two Versions” en Steel, C. (ed.) Aristotle’s Metaphysics Alpha, Oxford, 387-464.
Primavesi, O. (2020) ‘Introduction Part II: The Text of De Motu Animalium’ y ‘Aristotelis De motu animalium. A New Critical Edition of the Greek Text. With an English Translation by Benjamin Morison’ en Rapp-Primavesi (2020), 67-156 y 157-202.
Rapp, C. y Primavesi, O. (edd.) (2020) Aristotle's De motu Animalium. With a new critical edition of the text by Oliver Primavesi and an English Translation by Benjamin Morison, Oxford.
Ross, D. (1924) Aristotle’s Metaphysics. A Revised Text with Introducction and Commentary, 2 vols., Oxford.
Ross, D. (1955) Aristotle Parva Naturalia. A Revised Text with Introduction and Commentary, Oxford (reimp. 2001).
Ross, D. (1957) Aristotelis politica, Oxford.
Ross, D. (1958) Aristotelis topica et sophistici elenchi, Oxford.
Ross, D. (1960) Aristotle’s Physics. A Revised Text with Introduction and Commentary, Oxford.
Ross, D. (1961) Aristotle De Anima, Edited, with Introduction and Commentary, Oxford.
Ross, D. (1995) “Metaphysics” en Barnes, J. (ed.) The Complete Works of Aristotle, The Revised Oxford Translation, vol. 2., Princeton, 1552-1728.
Ross, D. y Minio Paluello, L. (1964) Aristotelis analytica priora et posteriora, Oxford.
Taillardat, J. (ed.) (1967) Suétone. Περὶ βλασφημιῶν. Περὶ παιδιῶν, París.
Tricot, J. (1962) Aristote, la Métaphysique, nouvelle édition entièrement refondue, avec commentaire, 2 vols., París.
Verdenius, W. J. (1985) “The Nature of Aristotle´s Scholarly Writings” en Jürgen Wiesner (ed.) Aristoteles und seine schule vol. I, Berlín, 12-21.
West, M. L. (1973) Textual Criticism and Editorial Technique, Stuttgart.
Zingano, M. (2007) “Akrasia and the Method of Ethics” en Christopher Bobonich y Pierre Destrée (eds.) Akrasia in Greek Philosophy, From Socrates to Plotinus, Leiden – Boston, 167-191.
Downloads
Publicado
Edição
Seção
Licença
Direitos autorais (c) 2025 Eduardo Mombello

Este trabalho está licenciado sob uma licença Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Autores que publicam nesta revista concordam com os seguintes termos:- Autores mantém os direitos autorais e concedem à revista o direito de primeira publicação, com o trabalho simultaneamente licenciado sob a Licença Creative Commons Attribution (CC 4.0) que permite o compartilhamento do trabalho com reconhecimento da autoria e publicação inicial nesta revista.
- Autores têm autorização para assumir contratos adicionais separadamente, para distribuição não-exclusiva da versão do trabalho publicada nesta revista (ex.: publicar em repositório institucional ou como capítulo de livro), com reconhecimento de autoria e publicação inicial nesta revista.
- Autores têm permissão e são estimulados a publicar e distribuir seu trabalho online (ex.: em repositórios institucionais ou na sua página pessoal) a qualquer ponto antes ou durante o processo editorial, já que isso pode gerar alterações produtivas, bem como aumentar o impacto e a citação do trabalho publicado (Veja O Efeito do Acesso Livre).